Супрацьдзеянне карупцыі
Асноўныя палажэнні дзяржаўнай антыкарупцыйнай палітыкі Рэспублікі Беларусь вызначаны Законам ад 15.07.2015 «Аб барацьбе з карупцыяй» (далей — Закон).
Паняцце карупцыі
Згодна з артыкулам 1 Закона, карупцыя — гэта:
наўмыснае выкарыстанне службовай асобай свайго становішча для атрымання незаконнай маёмасці або іншай выгады (праца, паслуга, заступніцтва, абяцанне перавагі) для сябе або трэціх асоб;
подкуп службовай асобы шляхам прадастаўлення яму маёмасці або іншай выгады з мэтай уплыву на яго дзеянні (або бяздзеянне) пры выкананні абавязкаў, а таксама здзяйсненне падобных дзеянняў ад імя юрыдычнай асобы, уключаючы замежную.
Суб'екты правапарушэнняў, якія спрыяюць карупцыі
Суб'ектамі карупцыйных правапарушэнняў з'яўляюцца:
Дзяржаўныя службовыя асобы — работнікі, часова або пастаянна выконваючыя арганізацыйна-распарадчыя або адміністрацыйна-гаспадарчыя функцыі ў дзяржаўных і паўдзяржаўных арганізацыях (з дзярждоляй ад 50 % і больш);
Асобы, прыраўнаваныя да дзяржаўных службовых асоб — работнікі, якія выконваюць аналагічныя абавязкі ў арганізацыях з дзярждоляй менш за 50 %, а таксама асобы, упаўнаважаныя на юрыдычна значныя дзеянні.
Тлумачэнні
Арганізацыйна-распарадчыя абавязкі выконваюць асобы, якія кіруюць дзейнасцю ўстановы і кадравымі пытаннямі (напрыклад, начальнікі аддзелаў).
Адміністрацыйна-гаспадарчыя абавязкі выконваюць асобы, якія кіруюць маёмасцю і фінансамі, арганізуюць улік і кантроль матэрыяльных каштоўнасцяў (напрыклад, галоўныя бухгалтары).
Асноўныя нарматыўныя акты па барацьбе з карупцыяй
Акрамя Закона, пытанні супрацьдзеяння карупцыі рэгулююцца шэрагам іншых нарматыўных прававых актаў, уключаючы:
Дэкрэт Прэзідэнта ад 15.12.2014 № 5 «Аб узмацненні патрабаванняў да кіруючых кадраў»;
Крымінальны кодэкс Рэспублікі Беларусь (КК);
Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях (КаАП);
Закон ад 04.01.2014 № 122-З «Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў»;
Закон ад 13.07.2012 «Аб дзяржаўных закупках тавараў (работ, паслуг)»;
пастановы Савета Міністраў аб удасканаленні адносін у галіне закупак, дэклараванні даходаў і маёмасці службовымі асобамі, заахвочванні асоб, якія спрыяюць выяўленню карупцыі, і іншыя нарматыўныя дакументы.
Пералік карупцыйных злачынстваў
Пералік карупцыйных злачынстваў упершыню быў зацверджаны ў 2007 годзе сумеснай пастановай Пракуратуры, МУС і КДБ Рэспублікі Беларусь. Пералік быў перагледжаны ў 2011 годзе, а затым у 2013 годзе з змененым парадкам яго фарміравання. На дадзены момант да карупцыйных злачынстваў адносяцца:
крадзеж з выкарыстаннем службовых паўнамоцтваў (арт. 210 КК);
легалізацыя маёмасці, набытага злачынным шляхам (арт. 235, ч. 2 і 3);
злоўжыванне ўладай або службовымі паўнамоцтвамі з асабістай выгады (арт. 424, ч. 2 і 3);
бяздзеянне службовай асобы з асабістай выгады (арт. 425, ч. 2 і 3);
перавышэнне службовых паўнамоцтваў з карыслівых інтарэсаў (арт. 426, ч. 2 і 3);
незаконны ўдзел у прадпрымальніцкай дзейнасці (арт. 429);
атрыманне хабару (арт. 430);
дача хабару (арт. 431);
пасярэдніцтва ў хабарніцтве (арт. 432);
злоўжыванне ўладай, перавышэнне або бяздзеянне ўлады з асабістай зацікаўленасці (арт. 455, ч. 1).
План мерапрыемстваў па супрацьдзеянні карупцыі
План мерапрыемстваў па супрацьдзеянні карупцыі на 2024 год
План мерапрыемстваў па супрацьдзеянні карупцыі на 2025 год